|
Η Χάλκη και το μικρότερο νησάκι της η Άλιμα, στα δυτικά της Ρόδου, είναι δύο από
τα μικρά νησιά της Δωδεκανήσου, σε μιά ενότητα.
Οι κάτοικοι του νησιού ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία, την κτηνοτροφία και λιγότερο με τη
μελισσοκομία. Όμως, από τότε που εξέλειψε ο κίνδυνος της πειρατείας και μέχρι τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, πολλοί
από τους Χαλκήτες στράφηκαν προς τη θάλασσα, και ιδιαίτερα στη σπογγαλεία. Τα σφουγγάρια έφεραν πλούτο στο νησί,
το οποίο πέρασε μια περίοδο οικονομικής ευμάρειας.
Στη συνέχεια, τα σφουγγάρια έχασαν το μεγάλο εμπορικό τους ενδιαφέρον (με την εμφάνιση του
πλασμικού), αναγκάζοντας μεταπολεμικά τους περισσόερους Χαλκήτες στην εσωτερική και εξωτερική μετανάστευση για αναζήτησ καλύτερης
μοίρας.
Σήμερα είναι ελάχιστοι οι μόνιμοι κάτοικοι του νησιού, και αντίστοιχα στοιχειώδης η παραγωγή σε γεωργοκτηνοτροφικά
και αλιείας προϊόντα. όμως, παρά το μικρό της μέγεθος η Χάλκη έχει σχετικά πλούσιο και πολύ ενδιαφέρον μουσικό ρεπερτόριο. Τραγούδια
που καλύπτουν τον κύκλο της ζωής και τον κύκλο του χρόνου. Και μέσα στα άλλα τα εξαιρετικά ενδιαφέροντα <<χελιονίσματα>>, που είναι
ένα αγερμικό τραγούδι, ως ένα είδος καλάντων της 1ης Μαρτίου για το καλωσόρισμα της Άνοιξης.
Τα χελιδονίσματα, τα οποία ο Κλεόβουλος ο Λίνδιος δίδαξε στους αρχαίους Ροδίτες, όπως μας αναφέρει ο Αθηναίος, ανάγονται στον
6ο αι. π.Χ. Με ελάχιστες αλλαγές (όπως έδειξε ο S.Baud-Bovy), το ίδιο τραγούδι ακουγόταν μέχρι πρόσφατα στη Χάλκη, αφού και οι αρχαίοι
Ροδίτες τραγουδούσαν.
Επιπλέον εδώ ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αργοί παθητικοί σκοποί, πάνω στους οποίους οι Χαλκήτες λένε τις μαντινάδες τους.
Σκοποί με χαρακτηριστικά ονόματα: καλά(δ)δερφίστικος, της αυγής, της Αριαδένας, της Μαρουλίτσας, του Χατζηγιαννάρα, του Γιαγκούση, Πενταγιώτισσα,
της Βλάχας κλπ.
Οι Χαλκήτες συνοδεύουν το τραγούδι τους με την παλαιού τύπου αχλαδόσχημη λύρα, η οποία τείνει να εξαφανιστεί. Τελευταίοι
λυριστές του νησιού, ο γηραιός Κωστής Ζαμπετούλας και ο νεότερος Χρήστος Χατζηγιάννης, οι οποίοι όμως μένουν στη γειτονική Ρόδο, όπως οι
περισσότεροι Χαλκήτες που δεν έχουν μεταναστεύσει.
|
 |
|