|
Σημαντικότατη φαίνεται να είναι η επικράτηση της ρίμας στην εξέλιξη του ποιητικού λόγου.
Η ρίμα, αφομοιωμένη και συνδυασμένη αρμονικά με τον κατά πολύ παλαιότερο και πλατιά χρησιμοποιούμενο ιαμβικό
15σύλλαβο στίχο (αποτελούμενο από δύο ημίστιχα 8 και 7 συλλαβών αντίστοιχα), έδωσε την επικρατέστερη ποιητική
μορφή στο νησιώτικο τραγούδι, την περίφημη <<μαντινάδα>>.
Πρόκειται για ένα μουσικό σχήμα σε στροφές, όπου η μορφή των ομοιοκατάληκτων δίστιχων ευνοεί τόσο
τον μουσικό όσο και το ποιητικό αυτοσχεδιασμό, συμβάλλοντας έστι στη συνέχιση της παραδοσιακής μουσικής μέσα από τη διαρκή ανανέωση.
Ο ποιητικός αυτοσχεδιασμός με μαντινάδες σε αρκετά νησιά (Κάρπαθο, Κρήτη, Κύπρο κ.ά) μπορεί να πάρει τη μορφή ποιητικών
αγώνων στη διάρκεια ενός γλεντιού, όπου κάθε τραγουδιστής απαντά και αλληλοσυμπληρώνεται από τον επόμενο. Σε ορισμένα μέρη
μάλιστα η μαντινάδα έχει εξελιχθεί σε τέτοιο σημείο σε τρόπο σκέψης, που ο καθημερινός ή ο γραπτός λαϊκός τους λόγος (π.χ. αλληλογραφία,
τοπικές εφημερίδες) <<ριμάρει>> (εκφράζεται με ομοιοκατάληκτα δίστιχα).
Η καλή μαντινάδα, παρά το μικρό του μεγέθους της, είναι ένα πλήρες νοηματικά ποιητικό κατασκεύασμα, με
εισαγωγή, θέμα και λύση (εισάγει, πραγματεύεται και ολοκληρώνει ένα θέμα) σε συμπυκωνμένη εκφραστικά διατύπωση. Οι καλές μαντινάδες
αποτυπώνοντας μέσα σε δύο στίχους ολοκληρωμένες απόψεις, πεποιθήσεις και γεγονότα των κοινωνιών που τις διαμορφώνουν, μπορούν να έχουν μεγάλη εμβέλεια
στο χρόνο, με τη βοήθεια της εξάσκησης και των μνημοτεχνικών κανόνων που έχουν αναπτύξει οι νησιώτες.
Στις μέρες μας, η μαντινάδα όλο και περισσότερο επικρατεί στο νησιώτικο τραγούδι, παραγκωνίζοντας τα παλαιότερα
αφηγηματικά τραγούδια.
|