Αν κοιτάξει κάποιος το χάρτη της Ελλάδας, εύκολα μπορεί να διαπιστώσει τη διπλή φυσιογνωμία της: στεριά και θάλασσα. Μια φυσιογνωμία που αντικατοπτρίζεται σε όλες τις εκφράσεις της κοινωνικοοικονομικής ζωής, στη μακραίωνη πορεία της ιστορίας της. Όμως η θάλασσα, βρέχοντας από τρεις μεριές τη στεριά, την αγκαλιάζει και φαίνεται να κυριαρχεί σαν έκταση και ως στοιχείο. Και όχι μόνο σαν αυτό, αλλά σαν από ανεξήγητο παιχνίδι της η φύση -η Κοσμογονία θα έλεγαν οι αρχαίοι- γέμισε τις ελληνικές θάλασσες με αμέτρητα νησιά (μερικές χιλιάδες μεγαλύτερα και μικρότερα νησιά, βράχους, σκοπέλους και βραχονησίδες), από τα οποία μερικές εκατοντάδες είναι κατοικημένα, γράφοντας το καθένα τη δική του ιστορία στο πέρασμα των αιώνων.
   Όλα όσα δημιούργησαν τον περίφημο ελληνικό πολιτισμό στις διάφορες εκδοχές του, και ιδιαίτερα οι παράλιες περιοχές, από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας, ακολούθησαν μια ιστορική διαδρομή που χαρακτηρίζεται κυρίως από τον αγώνα τους για την τιθάσευση της θάλασσας, την κυριαρχία επάνω της και τελικά την επιβίωση του μέσα από αυτήν. Μια διαδρομή που άφησε τα αχνάρια της στα έργα και στη σκέψη κληρονομιά στην παγκόσμια κοινότητα και αποτυπώθηκε γλαφυρά στο τραγούδι για τη θάλασσα και στη δραστηριότητα γύρω και μέσα από αυτήν. Ένα τραγούδι που έχει τις ρίζες του στην απαρχή του ελληνικού πολιτισμού, δίνοντας από την πρώιμη κιόλας εποχή τεκμήρια σαν τα περίφημα ειδώλια της Κέρου (αρπιστής και αυλητής, 2400 π.Χ.), καθώς και ένα λαμπρό όσο και αξεπέραστο δείγμα: την <<Οδύσσεια>>. Την περιπλάνηση του Οδυσσέα, ενός ταξιδευτή από την Ιθάκη (ενός μικρού νησιού του Ιονίου Πελάγους), στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο γενικόττερα (ίσως και πέρα από αυτήν, μετά τις Ηράκλειες Στήλες, δηλαδή το Γιβραλτάρ).
   Όμως η μυθοπλαστική δύναμη του Ομήρου, και η συγκρότηση του αφηγηματικού του λόγου από το ηρωϊκό πρόσωπο του Οδυσσέα, δεν είναι παρά μια ποιητική περιγραφή - με τη μορφή του αφηγηματικού τραγουδιού- της εναιώνιας προσπάθειας, αλλά και των κατορθωμάτων των κατοίκων του ελλαδικού χώρου, για την εξερεύνηση των θαλάσσιων δρόμων, τη γνωριμία με τους μαγικούς τόπους όπου αυτοί οδηγούν και τελικά την κατάκτηση τους. Γιατί, όπως είναι γνωστό, η πρώτη ύλη της <<Οδύσσειας>> είναι παλαιότερα σκόρπια τραγούδια της περιοχής, που μπήκαν κάτω από την ενοποιητική δύναμη του ομηρικού λόγου. Και τα τραγούδια δεν μπορεί παρά να περιγράψουν σύγχρονα γεγονότα με τον τρόπο τους και την αλληλογορία τους, όσο κι αν αυτές οι φοβερές και πρωτόγνωρες εμπειρίες για τους ανθρώπους εκείνου του καιρού, πυροδοτούσαν παράλληλα και την δημιουργική τους φαντασία, στην προσπάθεια τους για την ερμηνεία του κόσμου.